iklim ve koşullar önemli, ne yaparsan yap çok önemli, gözden kaçırmamak gerekir sıcaklık, nem, basınç durumunu. ortalamanın haricinde kalacak koşullarda hazırlanmış bir oda, kurbanın tüm düşün dengesini yeniden kurabilir, istenirse bozabilir de. haletiruhiyenin yeniden tasarlanması, şifa için de kullanılabilir, ceza için de. münasip tütsüyle mülayim ışıklandırılmış, ne soğuk ne sıcak, ne dolu ne boş bir odanın zemininde güzelce tefekküre / itikafa / meditasyona / zevzekliğe soyunabilirsiniz. öte yandan, müsbet bileşenleri menfi etkiyecek aşırılıkta, daha az veya çok kullanırsanız elde edeceğiniz sonuçlar daha farklı olur. bu nevi “pervert meditation” konusuna mütekeyyifler hakkında yazarken değindiğimi hatırlıyorum. yaşam mutedil geçişlerle iki aşırı ucun arasında salınır, genliğin arasında bulunan geçici-kararlı durma noktalarına yakınsar, beyle mutena konum ve zamanlarda kendi zıtlığı ile ifade edilebilir hale gelir. salınım aralığını, iki ucu yeniden tanımlayarak, veya bu uçları büyüterek genişletebiliriz. mühim olan geçişin itidalini incitmemektir. yeterince yavaş ve dengeli geçişler, sizi ölümcül etkilerden koruyabilir. ancak çok aykırı görünen iki ucun arasında diri kalarak gidip gelmenin tek mümkünü etki süresini iyice küçültmektir. göz açıp kapayıncaya dek çok yüksek basınca maruz kaldığınızı düşünelim. üzerinizde hafif bir ağırlık hissedersiniz. hepsi bu. aynı koşullar daha uzun sürerse muhakkak kalıcı hasara neden olacaktır.
basit sarkaç, ortalama insanı anlamak için mükemmele yakın bir model oluşturur. verilen ilk hareketin ardından, mutlak olarak durana dek gitgide küçülen bir mesafeyi 1, 2 veya nadiren 3 boyutlu olarak sürgit alır, verir, gidip döner. hareket, yerçekimi kuvvetinin izleğinde sürer, nihayet tek bir noktada son bulur. durma noktası yerçekimi gradyeni ile çakışır, ipin boyu durma noktasını bildirir. sistem maksimum hızına bu durma noktasının üzerinden geçerken ulaşır. basit sarkacın yapabilecekleri, başlangıçta aldığı harekete ve niteliklerine tam olarak bağlıdır. çevre koşullarının bilinmesi halinde sarkacın tüm davranışı oldukça hassas olarak hesaplanabilir.
yine aynı basit sarkaç, karmaşık olan insan davranışlarını da modellememize olanak sağlar. bu kez sabit kütleli tek bir sarkaç, uzunluğu değişmeyen ağırlıksız bir ip ve hareketsiz bağlama noktası yerine, sistemin niteliğine göre değişen kütleli, esneyebilen bir iple oynak bir mesnete bağlı bir sarkaç düşünebiliriz. etkiyen yerçekimi kuvvetine farklı nitelikte kuvvetler de eşlik edebilir. ilk hareket sabit bir itki olmayabilir. katran matematik gerektiren hesaplamalar bir yana, böyle bir modelde durma noktasının kestirilmesi sistem iyice hızını kesene dek mümkün değildir.
sabit kütleli ortalama insana kıyasla asgari dengeden mahrum bu tür insanların birikimi oluşturur insanhayvanın bilgisini, deneyimini.