nave de çiya ? {senin adın ne ? nave mi inani {benim adım inan çe vani ? başe ? {nasılsın ? iyi misin ? ez başe {iyiyim ez no başe {kötüyüm tı kudure ? {nerelisin ? eze mi istanbullime {istanbulluyum vare inani {gel inan rune inani {otur inan bire inani {al inan heri inani {git inan
herey {evet na {hayır rindi {güzel pir {çok pir rindi {çok güzel
nan {ekmek şiv {yemek av {su agir {ateş agir he ye ? {ateşin var mı ? he ye {var tı ne ye {yok
jımıra cigare bine {bana cigara getir agir bi de {ateş ver av bikeline {su kaynat
kıro {oğlan çocuk keçik {kız çocuk jinik {kadın hıro {yarak herii {yün kholii {toprak
kuze keri çi parça ? {eşeen amı kaç parça ? yek {bir di {iki se {üç çar {dört penç {beş şeş {altı haevt {yedi haeşt {sekiz neh {dokuz deh {on
kuze keri çi parça ? di parça nah di parça.. se parça di parça siktirh..
heva seri {hava soğuk heva cemediye {hava buz gibi sobe vehi {sobayı yak vehine {sen yak nizane {bilmiyorum tı keri kıjan gundi ? {sen hangi köyün eşeesin ? istanbullime {istanbulluyum
gundi {köylü hasp {at ker {eşek kuçik {köpek mange {inek
zer {sarı sor {kırmızı kesk {yeşil reş {siyah sıpi {beyaz (aynı zamanda bit demek )
anlaşmak için konuşmak gerekir. birine sen benim dilimi öğrenmeye mecbursun demek ibneliktir. insan birbiri halinden, dilinden anlaması lazım. öğrenmeye çabalaması zihni çürümekten kurtarır. insan diğerinde kendisini tanır. nesne gelip geçer. namı eyle durur. ne verirsen dilile, o gelir senile. yazı çürür, söz kalır. yazı sözü taşır, nefessiz devrilir. o zaman söz başka türlü kurulur, yine istikbale yürür.
kirmance diye bir dil vardır. kaç milyon insan konuşur. içinde soryani arabi farisi türkçe, epey karışıktır. bir yörenin ağazı diğerini tutmaz. biri konuşur, diğeri anlamaz. işbuna istinaden kimi kem ağaz kalkar, kirmance dil deildir iddia eder. aynı tutuk fikirle azariler de anadolu türklerinin söyleyişini, ağazını beğenmez. bizim devletimiz sigara paketlerinin üzerine "sigara içmek sağlığa zararlıdır" yazar. azari umumidarası "siqaret çækmæk sizin sağlamlığınız üçün tæhlükælidir" ibaresini uygun görür. katır kaçağile kevgir hududu dağ arasından geçip yasak yoldan pazara inen winston filters box üzerinde "ukrayna' da istehsal olunub 20 ædæd filtrli siqarettir bu, yeniyetmælælæræ satışı qadağandır" yazar. ikisi de türkçedir. kirmancenin şeherden şehere farkı bulunması aynı buna benzer. bir dilde bunca ağaz geniş ise asas ona işgörür lisanımünasip derler, lisandan saymamazlık edilmez. ayıptır.
"kirmance dil değildir" diyenlerin üzerini örttükleri asasında "bunlar insan deildir" şahane fikridir. bendeniz fikre, ifadeye saygı duyarım. götini sikeyim deseler ne hasta adamlar var deyi buna bile meraklanırım. bu sebeple "en iyi kürt ölü kürttür" diyenleri şaşırmadan dinlerim. zira daha küçükken "en iyi türk ölü türktür" diyen bazı almanlardan kendi memleketlerinde dayak yeyip gözim mosmor kasap köftesi gibi iki hafta dolanmışlığım vardır. insan nece kahpedir. yekdiğerini insan saymaz. had bilmez. nefsini beğenir. bencildir. bilmemne sebeple biraraya toplanan insan kalabalıkları buna göre daha alçaktır. mahkeme lincin cezasını açık cinayete göre hafif tertip verir. ki cemiyetin hor gördüğü kabahatten hapse tıkılanları içeridekiler, dışarıda kalanların sağlığı namıhesaabına elbirliği ile hallediversin. şeherin namusu kurtulsun.
cemiyet sağ kalmamızı temin eder. bunu kibrimizi beslemekle yürütür. biz biçaanı biledikçe biler. hade kalanı ötekileştirdik, hepsini sikerttik kendimize benzettik diyelim. uzak yoldan sıyrık başkası çıkar gelir, ayni biçaa götimize yediğimiz gibi oturup ağlarız. birini köpek sayarsan diğerinin köpeği olursun. yazık başka çaresi yok.
kıprıs türkleri annan planına evet deyip rumların hayır demesile kontrpiyede kaldığı günler. nerdeyse hepisi sarhoş. bir filim çekimi münasebetile girne benim olsun lefkoşa senin kuru götim gezdiriyorum. muhataplarım sanat sikerten tahsilli fiyakalı kıprıslılar. akşamüzeri içip siftinirken sıkıldım bunların habre kıprıslılık bilincinden filan bahsetmelerine. cyprus kelimesi dedim lingua anglica' ya göre cypriot kelimesinden gelir; o da türkçesi "oruspu" demektir. bu ada bilmem kaç asırdır türklerin rumların arapların şövalyelerin şimdi de amerikanın avrupanın orta malı sayılır. siz dedim tc olmasa burada açlıktan geberirsiniz. götinizi yıkadığınız suyu, ışıldattığınız cereyanı biz olmasak nerden bulicaksınız ? rumlar da istemiyorlar sizi. şimdi ne olacak ? kızlar eyle öfkelendiler anlatamam. önce küfrettiler ağaz dolusu. karasakallar işgal etmiş burayı. bundan evveli kıprıs cumhuriyeti varmış. her şey güllük gülistanlık. rumlar güzelce komşuluk edermiş. türkler çekememiş bu tabloyu. pimperialist hesaplarla işgal etmişler adayı. vermişler pornoyu. senaryo bu. o sıra sakalım nerdeise göbeeme geliyor. bir kere dedim sakaldan girmeyecektin incindim. hemi o sıra yunanistan' da cunta vardı, bizim hükümet ise solcu idi. bu çıkartma olmasa belki yunanistan' da cunta devrilmeyecekti. çok canlar şiş kebap olup yunan demokrasisi hatıradan ibaret kalacaktı. hepsi bir yana olmasa mektubun şarkısını burada türkçe sözlerile dinleyemeyecektik. fena mı oldu ? bu da benim fikrim, kim ne karışır ? kurşunun milleti olmaz. yiv set iz bırakır. balistik muayene sadece münferit cinayetlerde yapılır. bir harp meydanında bilmem kaç bin cesedi teker teker teşhis edip mermi kimden gelmiş kim kimi vurmuş anlamak mümkün deildir. bırakın büyük hesapları, viskiye biraya firar edelim boşverelim diyorum. anlatamıyorum. bunlar büyük meselelerin küçük budalası kalmak istiyorlar. ben sikimin derdindeyim. nitekim o gece fevkalade verimli geçti. karasakal sikertmesi ne imiş, ahali sabaha kadar dinledi.
kıprıslıların götten milliyetçiliklerini gördüm. temmuz sıcağında sabahın köri iki buz bira çakıp muhalif afrika gazetelerini okudum. bizim vakit gazetesinin solcu kıprıs milliyetçisi olduğunu düşünün. eyle eğlenceli ki. ankara ne kadar pis bir şehirdir konulu başmakale. gerici türkler. kazıkçı türkler. kokuşmuş türkler. bunların güdümünde gezen adalı suç ortaklarının vukuatları. sonu gelmeyen derhal birleşelim kıprıs cumhuriyeti tiratları. gelecek güzel günler. kıprıs: emsalsiz sanatsever beşiği. sahilde çıplak sevişebilirsiniz, siz yine de denizkestanelerine dikkat edin. 74 müdahalesinin ardından buraya göçen türklere verilen vatandaşlık haklarının ve edindikleri malların ve bizzat kendilerinin kesinkes iadesini savunan gayet makul, gayet demokrat yazılar. en pis işleri yapsınlar diye getirilen amele kürtlerin adi suçlarının günlük dökümleri. sıradan trafik kazaları. memlekette canınız sıkıldı, durduk yere aşağılanmak istediniz diyelim. atlayın uçağa, kıprıs' a gidin. otele giden servise rica edin. soldaki büfeye girin. tercihan içerisi kalabalık olsun. uzatın parayı, bir paket sigara isteyin. uykulu gözlerile kıprıslı satıcı nereli olduğunuzu anlamak maksadila süzerken laf atacak, türkiye' den geldiğinizi anlar anlamaz derhal muhabbeti kesip önünüze savurduğu paketle sizi dehleyecektir. büfeden çıkışta ulan ben nereye geldim karışık hissinde kararsız kalıp ters akan trafikte hepisi kabiliyetli şoförler tarafından sevk idare edilen koca ciplerin altından canınızı belki kurtarırsınız ( tavsiye edilen şahsi tecrübedir ). kıprıslılar mevzuu ne olursa olsun türk olduğunuzu anladıkları o talihsiz ana dek dikkat ederler size. sonra iltifaten üzerinize tükürmezler. zira tc yaftalısınız. tabe otele gidip rulete pokere oturan kocagötlerin izlenimlerini bir yana bırakalım. bunların sokaktan anladığı havuzbara giden granit taşlıktan ibarettir. asla otelin dışına çıkmazlar. kıprıs nedir bilmezler. orada vazifesini yapan, çarşı izni bulunmayan, aşrı sıcaktan beyni haşlanmasın diye nöbet yerine bir kova su götürmesi mecbur tutulan asker evlatları filan yoktur. ne ise. kıprısın genç evlatları da kimlik uydurup rum kesimine geçip hayran kalıyorlardı binalara, dükkanlara, erkeklere, kızlara, yaşantılarına, sosyal haklarına, sünnetsiz yaraklarına. şaka değil, lefkoşa' da rum sevgilisi olmak demek colpo grosso şeytanın ruhunu zaptetmek demekti. her ne kadar surları leonardo da vinci elile berkitilmiş olsun, bir kıprıslının önünde ne durabilir ? muhtemelen hiç kimse, çünkü daha saniyesi dolmadan mevzubahis şahıs kıprıslının arkasına dolanmış, işe koyulmuştur bile ( bu arada "berkitilmiş" lafı hangi götimden çıktı hiç anlamadım bağışlayın ). ne diyordum. kıprıslı kız onca iyi niyetli idi ki, sevgilisini kaderi kavuşmak olan, ancak şerefsiz abisinin dandik kaprisleri yüzünden ayrı kaldıkları o rumla günaşırı efsanedeki leandros gibi aldatıyor, sırrını içine sığdıramayıp bunu bir de türke anlatınca adamceiz ister istemez balataları sıyırıyordu. ikisi de arkadaşım, kız kıprıslı ama çok oruspu bir kıprıslı idi bak. rum oğlanı tanımıyorum. yapmayın, kavga etmeyin, sabah olsun eyle edersiniz diyorum. yok. dinlemiyorlar. kristal kültablaları havada elbombaları gibi vınlıyor, şişeler kırılıyor, avazın yarılıncaya kadar oruspu, sensin oruspu, pezevenk kocam mısın sankee, allah belanı versin beriki buna balgam tükürüyor ama kavganın tam alaturkaya dönmesine engel olan bir alafarangalık var ikisinde hala. arada nefeslenip birbirlerine bakıyorlar uzun uzun. nerdeise filim çekiyorlar, köşeden şaryoyu göreceğim hissine kapılıyorum sonra bir bağırtı daha kopuyor. mekan ortak, kafa kıyak olmasa uzayacağım ama çaresi yok, oturduğum yerden kalkamıyorum. bir daha beyle iğrenç kavga neride görürüm ? hayatlarında belki daha sanatkerane, daha ekspresyonist başka bir durum yaşamayacaklar ama şimdi bundan haberleri yok. eyle kaptırmışlar trajiromantik performansa. hiç akıllarına gelmiyor büyük kötünün doğurduğu iyilik. azim oruspuluk. grand tourismo vs. supernihilismo. ibne şeytandan nefret eden cahil müminlerin inançlarını paylaşıyorlar. eyle ya, keşke şeytan olmasa idi. hilesine uymasa idik. her şey ne güzel olacaktı. peki bunu rab bilmiyor mu ? şeytan anlamıyor mu ? haybeye mi karşılıklı sözleşiyorlar ? cilve madem, neye karşılıklı senet tanzim ediyorlar ? nedir sebebi ?
insan bilmez. yeyip içip sıçıp yatması gereken bir hayvandır insan. iyiyi bilmez. kötüyü bilmez. zamanı bilmez. kendini bilmez. sadece iki satır keyfetmeye kudreti vardır. onu da kendine zehir eder. nihayet geberir gider.
dil öğrenelim. konuşalım. anlaşalım. anlaşamayacak ne var ? melek bizde, şeytan yine eyle. hep aynı kılıkla gezilir mi ? beton dökmüşün gibi bir fikirde bin sene kalmak meziyet değildir. su salınır gider, betonu bırak mermeri delik deşik eder. ısrar etmediği biçiminin gücü hava önce cemediye soğuyup sonra bikeline don açıldığında ortaya çıkar.
donu açmak zamanı şimdi. daha önce ziya gökalp ile türk milliyetçiliği yapmaları teşvik edilen kürtler az da kendilerini yazıp çizseler ne olur ? pır rındi olur. konuşsalar. anlatsalar. dinlesek. insan insanın zehrini alır. havadan sudan konuşsalar yine netice hasıl olur. nedir bu sen beni aldattın namussuzsun kahpesin şöylesin böylesin ne var öyleyim sane mi sorecektim göt benim istediime veririm (masumiyet filimi ). bu mudur son sistem cemiyet idaresi ? ortada mevzubahis göt bizim olmasa yine neyse. göt bizim kardeşim. hepimizin götü. sulh olalım nedir sanki. devletin resmi millicisi ziya gökalp dedim aklıma geldi, bir de gayrıresmi din teşkilatı vardır, asası kürttür. saidikürdi. ünvanı zamanın güzeli olan alim kişi. eteğinin tozu olamayacak bir müridinin mudileri deil mi fetullahefendi cemaati ? burada neyin altını azıcık kazısan kürt görünür. türk dilini en iyi kürtler yazıp çizmedi mi ? en güzel şiirleri yazmadılar mı ? çünkü bir dili sonradan öğrenip yazıp çizmesi taşak ister. bu memlekette ana dili türkçe olan bir kişi bile kalkıp kürtçe öğrenmedi, buna karşın okul çağı gelen her kürt çocuğu okuma yazma öğrenmeden evvel türkçe öğrenmeye mecbur edildi; az şaşıranda uyum bozukluğu var, muhtemelen gerizekalı diye yaftalandı. kalabalığın içinden bizim dilimizi en iyi öğrenenleri, inançlarımızı bizden daha ileri paylaşanları ise yeri geldi cumhurbaşkanı bile yaptık. sonra hiç çekinmeden bu memlekette türk ve kürt etle tırnak gibidir, bakın isteyince kürt mebus oluyor bakan oluyor hatta cumhurbaşkanıoluyor diye müdaafaa ettik kendimizi. o şekil sakladık kürtten asla adam olmayacağını. çok sinsiyiz. devrim dönümünde tibet' te sincan' da geçit resmi tertipleyen çekikgözli çin militerlerden daha ileriyiz bazı hususta. süper sivil faşistiz, fevkalade medeniyiz ve ekonomimiz son krizde bakın ne kadar dirayetli ve dirençli idi dikkat eder misiniz ?
tabe canım. fabrikada tarlada pamukta fındıkta kerhanede sokakta kayıtharici karıntokluğuna çalıştırdığın onca kürt ne olacak ? sayısı belli değil. osmanlı devleti zamanında yapılan nüfus sayımında bu tesbit edilmişti. şimdi muasır medeni zeitgeist harici görünmemek için beyle sorular tevcih etmiyoruz vatandaşa. kürt müsün ? kirmance nizane ? nai .. zaza. zaza demek kürt demek olm yaz gitsin işte. ne alakası var ? zazalar deliriyor kürt deiliz, bizim dilimiz başka diye. hadi gel çık işin içinden.
ondan kolay ne var ? bölgesine şeherine bakarız. tünceli mi ? çiz anasını satayım. botan aşireti ? ahmedi hani kim ulan ? terörist lideri mi ? ahmedi hani kürt dilini yazıp çizmeyi mümkün kılan bir aydın kişidir. siktir lan. daha götini yıkamaktan aciz. sonra aydın kişimiş de, edebiyatmış şu bu. yaşar kemal ? adam olsa ona da nobel verirlerdi bırak pezevengi. orhan pamuk ? kürtlerden bahsetmese nah alırdı o nobeli. bir türk yazarının kürtlere istinaden nobel alması olacak iş deil. mümkünse onu davetlere filan çağırmayalım. efendim kendisi zate firar etmiş bulunuyor. amerika' da lickthelit üniversitesinde sarcasm in modern turkish literature dersleri veriyormuş duyduğuma göre. katılım son derece az, dersler fevkalade sakin geçiyormuş. afganistan' da üretilen eroini irandan geçirip türkiye' den uçurarak avrupa' ya kaçıran kürt mafiesinin sınır tanımaz başarılarını iç siyasette hamasete ekonomide kaynar paraya eviren bir türk mafiesının binbir dalga dolap yalapşapı yanında götten bir nobeli pamuk eller cebellezi etmişiz de çok bi sikim sanki.
vare heri minna inan {gel git beni sik inan vare heri tenne inan {gelim gidim sikim seni inan